Auschwitz - istniejący w latach 1940-1945 niemiecki zespół obozów koncentracyjnych i obozów zagłady, który jest oddalony około 60 km od Krakowa i zlokalizowany terenie Oświęcimia oraz pobliskich miejscowości. Jest to symbol całego systemu koncentracyjnego i machiny zagłady. Nazwy Auschwitz i Birkenau pochodzą od polskich słów Oświęcim i Brzezinka, które zostały zniemczone przez hitlerowców.

Zespól obozów składał się z trzech części:
- Auschwitz (Oświęcim) , obóz przeznaczony do wykonywania prac przymusowych, pełniący również funkcję centrum zarządzającego dla całego kompleksu.
- Birkenau (Brzezinka) , początkowo obóz koncentracyjny, a później obóz śmierci zawierający komory gazowe i krematoria
- Monowitz (Monowice) , obóz pracy przymusowej w fabryce Buna-Werke koncernu IG Farben.

Do obozu byli wysyłani Polacy czynnie walcząc z okupantem, inteligencję polską, także radzieckich jeńców wojennych, Żydów, niemieckich przestępców kryminalnych oraz homoseksualistów. Brama wejściowa do obozu nosiła cyniczny napis, który brzmi "Arbeit macht frei" (pol. praca czyni wolnym). Współczesne badania historyków dowodzą, iż do obozu trafiło około 1,3 mln osób, a spośród nich śmierć poniosło 90%. W 1979 roku na terenie byłego obozu utworzono muzeum, które zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Ze względu na jego ponadczasowe i uniwersalne znaczenie jest to jedyne tego typu miejsce na liście, upamiętniające tego typu rodzaj ludobójstwa.